الشيخ محمد علي الگرامي القمي

385

رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)

مسئله 2273 - اگر مسلمان از كافرى كه در پناه اسلام نيست ربا بگيرد اشكال ندارد . و نيز پدر و فرزند ، و زن دائم و شوهر مىتوانند از يكديگر ربا بگيرند . شرايط فروشنده و خريدار مسئله 2274 - براى فروشنده و خريدار پنج چيز شرط است : اول : آنكه بالغ باشند . ولى اگر ولى طفل معامله او را امضاء كند معامله صحيح و لازم است ، در صورتى كه طفل مميز بوده و با توجّه به معنى ، انشاء بيع كرده باشد . دوم : آنكه عاقل باشند . سوم : آنكه سفيه ( يعنى كسى كه مال خود را در كارهاى بيهوده مصرف مىكند ) نباشند مگر اين‌كه ولى آنان ، معامله آنان را اجازه كند . چهارم : آنكه معامله از روى اكراه نباشد ، يعنى كسى آنها را مجبور نكرده باشد . پنجم : آنكه جنس و عوضى را كه مىدهد مالك باشند ، و اختيار معامله داشته باشند ، يا مثل پدر وجد طفل و يا وكيل در معاملات ، اختيار مال در دست آنان باشد پس اگر مالك نباشند يا اختيار معامله نداشته باشند ، مثل اين‌كه دادگاه شرعى او را از تصرّف منع كرده باشد معامله صحيح نيست ولى با اجازه مالك يا دادگاه معامله صحيح و لازم مىشود . و احكام اينها در مسائل آينده گفته خواهد شد . بديهى است كه صحبت در شرايط فروشنده و خريدار است ، پس اگر قصد فروش يا خريد در كار نبوده و مثلًا قصد شوخى بوده مورد صحبت نيست و خود به خود معامله باطل است . مسئله 2275 - معامله با بچه نابالغ باطل است ولى اگر مميز مىباشد و با توجّه به معنى ، معامله كرده و ولى آن بچه به او اجازه داده باشد كه معامله كند ، معامله صحيح است . چنان كه اگر بچه مميز باشد و چيز كم قيمتى را كه معامله آن براى بچه‌ها متعارف است معامله كند اشكال ندارد در صورتى كه اطمينان پيدا شود پول يا جنس را ولى او در اختيارش گذاشته است . و نيز اگر طفل فقط واسطه باشد كه پول را به فروشنده و جنس را به خريدار برساند ، - چون واقعا دو نفر بالغ با يكديگر معامله كرده‌اند - معامله صحيح است ولى بايد فروشنده و خريدار يقين داشته باشند كه طفل ، جنس و پول را به صاحب آن مىرساند . و گرنه ضامن خواهند بود .